delicezeytin.net

Hel gülümsedi. “Ortaçağ anti-kahramanı mı? O da ne demek olabiliyor?”

- Konuşma sırası kimde? Sende mi yoksa bende mi? Ölenlere sesiz bir saygı gösterelim lütfen, durum senin kısmen Japon olmandan çıkıyor. Kültürel açıdan Japon olmandan. Yalnızca Japonya’da klasik çağla ortaçağ birbirine rastlar. Batıda felsefede olsun, sanatta, politikada, sosyal ideallerde olsun, ileri dönemler ortaçağdan ya önce, ya da sonradır. Tek istisna, Tanrıya giden o koca köprüler yani katedrallerdir. Oysa Japonya’da feodal dönem, aynı zamanda felsefi dönemdir. Biz batılılar savaşçı bir papaza, savaşçı bir bilimciye hatta savaşçı bir sanayiciye bile alışkın sayılırız. Ama savaşçı bir filozof? Yoo… bu düşünce bizi tedirgin eder. Biz şiddeti ve ölümü sanki aynı güdünün iki görünümüymüş gibi düşünürüz. Oysa ölüm, bir mücadeledir. Biz yakalamayı öğreniriz, sen bırakmayı öğrenirsin… Aslında filozof deyii bile uymuyor sana. Çünkü bizim filozoflarımız her zaman kendi inanç ve kanılarını başkalarıyla paylaşmakta direnirler. Sen ise kendine özgü sakin bir dünya kurmak peşindesin. Batılı’nın bakış açısına göre senin bu tutumundan, bu erkekliğinde, pek kadınsı bir hava vardır. Umarım bu söz kulağına ters gelmez. En tehlikeli savaşından döer dönmez sırtına yumuşacık giysiler geçirip bahçende dolaşır düşen kiraz yapraklarını syredersin. Yumuşaklığı da, cesareti de erkeklik diye nitelendiriyorsun. Bu bize, ikiyüzlülük değilse bile, en azından biraz kaprisli bir tutum gibi geliyor. Ha sırası gelmişken, bahçen nasıl gidiyor?”

- Olmakta.

- Yani?

- Her yıl biraz daha basitleşiyor.

- İşte gördün mü bak? Yine aynı Japon paradoksları. Kendine bir bak! Savaşçı bir bahçıvan! Gerçekten bir ortaçağ Japonusun sen. Daha önce söylediğim gibi. Hem de anti-kahramansın. Dikkati çekmek isteyen eleştirmenlerin ve bilimcilerin kullandığı anlamda değil. Onların anti-kahraman dedikleri, kendilerinden beklenmedik kahramanlık yapanlar, bir de çekici, cazip kötü adamlardır. Üçüncü Richard gibi. Oysa asıl anti-kahraman, kahramanın bir türüdür. Belli bir rolü olan bir soytarı değildir. Aklına geleni oynaması için kendisine izin verilen bir seyirci de değildir. Tıpkı klasik kahraman gibi o da toplumu huzura, selamete götürür. İnsanlığın gelişimi dediğimiz komedinin bir aşamasında, huzur ve selametin düzen ve teşkilat tarafından bulunduğu varsayılmış, öyle sanılmıştı. Tabii bütün batılı kahramanlar da, çevrelerine adamlarını toplayıp düşmana, yani boşluğa, düzensizliğe saldırdılar. Şimdi yeni öğreniyoruz ki asıl düşman boşluk değil, düzenlilik ve teşkilatmış. Ayrılık değil benzerlikmiş. Durmak değil ilerlemekmiş. Şimdi yeni çıkan kahraman, yani anti-kahraman, saldırısını bu düşmana doğru yapmaktadır. Teşkilata saldırmakta, sistemleri yok etmeye uğraşmaktadır. İnsan ırkının selametinin o nihilist yönde yattığını artık biliyoruz. Ama ne kadar uzakta yattığını bilmiyoruz. Eh bu kadarı yeter belki de, zaten sana anlatmıyordum.

- Bir süreden beri fark etmiştim bana anlatmadığını.

- Batı trajedilerinin geleneğine göre insana ölmeden önce bir uzun konuşma yapma hakkı tanınır. Bir kere ayağını o eşikten öteye bastıktan sonra zaten yapabileceği hiçbir şey kaderini değiştirmeyecektir. Ama hiç değilse davasını dile getirmesine izin verilir. Tanrılara istediği kadar sövüp sayması sağlanır. Örtülü bir dille bile olsa.

- Böyle yapmak asıl hikayenin yarı yerde kesilmesine sebep olsa bile mi?

- Boşver onu! Gerçeğe karşı kazanılacak iki saatlik narkoz için, yani eylem ve ölüm dünyasında kısa bir güven süresi kazanmak için, insan bir iki dakikalık gerçekçi gözleme dayanabilmeli. Söylenenler doğru olsa da, olmasa da. Ama hadi senin dediğin olsun.

…

De Lhandes - Şibumi